Een praktisch model. Gebouwd op onderzoek en ervaring.
Het Sustrainable-model is een werkmodel voor de praktijk. Een wetenschappelijke formule pretendeert het niet te zijn.
De onderdelen sluiten aan op bekende inzichten uit gedragswetenschap en verandermanagement. Sustrainable voegt daar een eigen volgorde en nadruk op eigenaarschap aan toe. Hieronder staat wat onderzoek ondersteunt en waar de praktijkvertaling van Sustrainable begint.
Een besluit verandertnog geen gedrag.
Onderzoek naar digitale transformaties laat al jaren hetzelfde probleem zien: technologie en strategie alleen zijn niet genoeg.
BCG rapporteerde dat ongeveer 30% van onderzochte digitale transformaties de beoogde doelen daadwerkelijk haalde en blijvende verandering realiseerde (BCG, 2020). De menselijke kant is daarin een bepalende factor: leiderschap, organisatie, werkwijze en cultuur.
Gallup rapporteert in 2026 dat wereldwijd 22% van managers betrokken is bij het werk (Gallup, 2026).
Dat zijn verschillende onderzoeken naar verschillende onderwerpen. Ze wijzen wel in dezelfde richting: de kwaliteit van uitvoering door mensen doet ertoe.
Een strategie is pas uitgevoerd als mensen ernaar handelen.
Gedrag vraagt meerdan alleen weten wat de bedoeling is.
Motivatie en vermogen
BJ Fogg beschrijft gedrag als iets dat ontstaat wanneer motivatie, vermogen en een aanleiding op hetzelfde moment samenkomen (Fogg, 2009). Het model maakt duidelijk waarom “ze weten toch wat ze moeten doen” te simpel is.
Vertrouwen in eigen kunnen
Albert Bandura liet zien hoe belangrijk self-efficacy is: de overtuiging dat je in staat bent bepaald gedrag uit te voeren (Bandura, 1977). Bij hun keuzes speelt ook mee wat mensen verwachten zelf aan te kunnen, naast wat objectief mogelijk is.
Verandering vasthouden
Het ADKAR-model van Prosci onderscheidt onder andere bewustzijn, bereidheid, kennis, vermogen en bekrachtiging (Hiatt, 2006). Ook daar is de lijn duidelijk: begrijpen is niet hetzelfde als kunnen, en kunnen is nog niet hetzelfde als volhouden.
Vijf vragenin een vaste volgorde.
Sustrainable gebruikt vijf vragen om snel te bepalen waar een verandering stokt.
- 01 · UrgentieWaarom moet ik dit anders doen?Begrijpt iemand de reden? En voelt die reden relevant genoeg om gedrag te veranderen?
- 02 · VermogenKan ik het ook?Heeft iemand kennis, vaardigheid, vertrouwen, tijd en middelen?
- 03 · EigenaarschapIs dit ook mijn zaak?Hier voegt Sustrainable nadrukkelijk iets aan toe. Mensen kunnen de noodzaak zien en iets kunnen uitvoeren, maar toch wachten tot “de organisatie” of “het management” begint.
- 04 · GedragDoe ik het ook?Is het gewenste gedrag daadwerkelijk zichtbaar?
- 05 · AdoptieHoud ik het vol als het druk wordt?Blijft het nieuwe gedrag onderdeel van het werk wanneer de aandacht verschuift?
Dit model is een praktische diagnose om te bepalen waar het gesprek en het traject moeten beginnen. Een nieuwe gedragstheorie pretendeert het niet te zijn.
Soms helpt hetom iets letterlijk zichtbaar te maken.
LEGO® SERIOUS PLAY® is mede geworteld in constructionistische leertheorie: leren en denken door iets te maken en daarop te reflecteren (Papert en Harel, 1991).
In de praktijk gebruikt Sustrainable bouwen vooral om drie redenen:
- iedereen maakt eerst zijn eigen beeld;
- het gesprek gaat over het model in plaats van direct over de persoon;
- abstracte onderwerpen worden concreter en beter vergelijkbaar.
Bouwen is één van de mogelijke werkvormen. Lang niet ieder vraagstuk heeft LEGO nodig.
Bekijk de aanpakBronnen voor de onderbouwing
-
01BCG · Flipping the Odds of Digital Transformation Successbcg.com ↗
-
02Gallup · State of the Global Workplace 2026gallup.com/workplace ↗
-
03Fogg, B.J. · A Behavior Model for Persuasive Designbehaviormodel.org ↗
-
04Bandura, A. · Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral changedoi.org ↗
-
05Hiatt, J. · ADKAR: A Model for Change in Business, Government and our Communityprosci.com ↗
-
06Papert, S. en Harel, I. · Situating Constructionism
Benieuwd hoe dit voor jouw team uitpakt?